Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, tính đến ngày 15/8/2025, kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam sang Trung Quốc và Hong Kong đạt gần 767 triệu USD, tăng tới 76% so với cùng kỳ năm trước, chiếm gần 29% tổng xuất khẩu tôm của cả nước.
Trung Quốc – thị trường tăng trưởng mạnh nhất của tôm Việt Nam
Đánh giá từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho thấy, Trung Quốc hiện là thị trường có tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhất của tôm Việt Nam trong năm nay.
Riêng nửa đầu tháng 8, giá trị xuất khẩu tôm sang thị trường này đạt gần 57 triệu USD, tương đương gần 30% tổng xuất khẩu tôm của cả nước trong cùng kỳ.
Trong cơ cấu sản phẩm, nhóm tôm khác (bao gồm tôm hùm, tôm rảo…) ghi nhận mức tăng trưởng 3 con số, đặc biệt ở phân khúc sống, tươi và đông lạnh. Đây là tín hiệu rõ rệt cho thấy nhu cầu tiêu dùng ngày càng mạnh đối với các sản phẩm cao cấp như tôm hùm sống.
Ngoài ra, tôm sú cũng tăng trưởng ở mức 2 con số, trong khi tôm chân trắng giảm. Tuy nhiên, riêng nhóm tôm chân trắng chế biến lại tăng, phản ánh xu hướng tiêu dùng chuyển dịch sang các sản phẩm tiện lợi, chế biến sẵn.
Doanh nghiệp dẫn đầu và bức tranh cạnh tranh
Trong số các doanh nghiệp, Công ty TNHH Thương mại – Dịch vụ – Sản xuất Phát Lợi tiếp tục giữ vị trí số 1 với 19% thị phần xuất khẩu sang Trung Quốc, duy trì đà tăng trưởng từ năm 2024.
Tuy nhiên, cạnh tranh tại thị trường này đang diễn ra gay gắt:
- Ecuador chiếm ưu thế với nguồn cung dồi dào, giá thành rẻ, sản phẩm phù hợp thị hiếu, đặc biệt là dòng tôm nguyên đầu đông lạnh.
- Ấn Độ là nhà cung cấp lớn thứ hai nhưng dần mất thị phần do hạn chế về kiểm soát chất lượng và chi phí sản xuất.
Trong bối cảnh đó, tôm Việt Nam nổi lên ở phân khúc cao cấp, với lợi thế ở tôm sú size lớn, tôm hùm sống và các sản phẩm chế biến giá trị gia tăng.
Triển vọng và thách thức
- Ngắn hạn: Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Trung Quốc được dự báo tiếp tục tăng, đặc biệt vào mùa cao điểm tiêu thụ dịp Trung thu, Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán. Các sản phẩm chủ lực sẽ gồm tôm hùm sống, tôm sú cỡ lớn và tôm chân trắng chế biến sâu.
- Trung hạn: Sản lượng nuôi trong nước của Trung Quốc tăng cùng với cạnh tranh từ Ecuador, Ấn Độ sẽ gây áp lực lớn lên tôm Việt Nam.
Để giữ đà tăng trưởng, doanh nghiệp Việt Nam cần:
- Tập trung vào chất lượng và phân khúc cao cấp.
- Đa dạng hóa sản phẩm, nhất là sản phẩm chế biến sâu.
- Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc và nhãn mác.
Dự báo 2025
VASEP dự báo, kim ngạch xuất khẩu tôm Việt Nam năm 2025 có thể đạt 3,6 – 3,8 tỷ USD, trong bối cảnh doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu sang châu Á, EU, CPTPP và tăng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng sang Nhật Bản.
Tuy nhiên, hiệp hội cũng cảnh báo, tăng trưởng có thể chậm lại trong nửa cuối năm nếu Mỹ tiếp tục giảm nhập khẩu do các biện pháp phòng vệ thương mại. Đồng thời, sự cạnh tranh từ Ecuador, Indonesia, Philippines với mức thuế nhập khẩu thấp sẽ tạo thêm áp lực.
Nguồn: Hải Quan Online
