Ngày 9/7/2025, Cục Hải quan Việt Nam đã chính thức nhận được Công văn số 3200/CĐBVN-QLVT từ Cục Đường bộ Việt Nam về việc cho phép một doanh nghiệp vận tải Trung Quốc triển khai hoạt động vận tải hàng hóa xuyên biên giới vào sâu nội địa Việt Nam, theo Hiệp định vận tải đường bộ Việt Nam – Trung Quốc.
Đây là một bước đi quan trọng, phản ánh xu hướng mở rộng hợp tác logistics xuyên biên giới, đồng thời đặt ra những yêu cầu quản lý, kiểm soát và phối hợp đa ngành giữa các bên liên quan.
1. Doanh nghiệp Trung Quốc nào được phép vận tải vào sâu lãnh thổ Việt Nam?
Theo công văn, Công ty TNHH Logistics quốc tế Đông Thịnh Quảng Tây (Guangxi Dongsheng International Logistics Co., Ltd), có địa chỉ tại Bằng Tường – Quảng Tây – Trung Quốc, là đơn vị được cấp giấy phép loại G theo Hiệp định song phương, được phép vận tải hàng hóa theo tuyến:
Nam Ninh – Hữu Nghị Quan (TQ) – Hữu Nghị (VN) – Hà Nội.
Cụ thể, 3 phương tiện vận tải của doanh nghiệp này được phép hoạt động:
- Xe đầu kéo: FB6813, FB6817, FB8620
- Rơ-moóc: FQ863, FN586, FS178
Đây là lần đầu tiên trong năm 2025 một DN Trung Quốc được phê duyệt vận chuyển xuyên biên giới vào sâu nội địa Việt Nam trên tuyến đường rõ ràng như vậy.
2. Cơ sở pháp lý và khung điều phối
Việc cho phép phương tiện vận tải của Trung Quốc đi sâu vào lãnh thổ Việt Nam được thực hiện dựa trên:
- Hiệp định vận tải đường bộ Việt – Trung (ký từ 1993, điều chỉnh nhiều lần)
- Thông tư 37/2023/TT-BGTVT: Quy định chi tiết hoạt động vận tải xuyên biên giới Việt – Trung
- Phụ lục XII của thông tư: Ghi rõ tuyến đường, điểm dừng, quy trình cấp phép và giám sát phương tiện.
Cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu các Sở GTVT địa phương như Hà Nội, Lạng Sơn, Bắc Ninh phối hợp chặt chẽ với Công an, Hải quan và các trạm cửa khẩu để:
- Giám sát phương tiện, đảm bảo tuân thủ tuyến đường đã cấp phép
- Đóng dấu, kiểm tra giấy phép tại cửa khẩu
- Hướng dẫn DN Trung Quốc hoạt động đúng phạm vi
3. Tác động đến thị trường vận tải và chuỗi cung ứng Việt – Trung
Việc cho phép phương tiện của DN Trung Quốc vào sâu lãnh thổ Việt Nam có ý nghĩa hai mặt:
Tích cực:
- Rút ngắn thời gian giao nhận hàng hóa: Giảm thủ tục trung chuyển xe tại cửa khẩu.
- Tăng hiệu quả vận tải liên kết: Nhất là với các tuyến Nam Ninh – Hà Nội – Bắc Ninh vốn có lượng trao đổi hàng lớn.
- Thúc đẩy luồng xanh logistics, giảm tắc nghẽn cửa khẩu truyền thống (như Hữu Nghị – Đồng Đăng).
Thách thức:
- Áp lực cạnh tranh với DN vận tải Việt nếu các điều kiện không được kiểm soát chặt.
- Gia tăng yêu cầu kiểm soát an ninh – giám sát chặt phương tiện, hàng hóa và lộ trình.
- Đòi hỏi năng lực điều phối đa ngành giữa Hải quan – Công an – Sở GTVT để tránh xung đột hoặc rủi ro pháp lý.
4. Hải quan vào cuộc: Siết chặt nhưng tạo điều kiện đúng quy định
Cục Hải quan cũng đã yêu cầu Chi cục Hải quan các khu vực I, V và VI triển khai kiểm tra, giám sát, kiểm soát phương tiện XNC (xuất nhập cảnh) đúng quy định. Đặc biệt:
- Thực hiện kiểm tra trước – trong – sau khi vận tải
- Kiểm soát hàng hóa không thuộc danh mục cấm/hạn chế vận chuyển
- Đảm bảo thông tin đăng ký của DN – phương tiện khớp với giấy phép cấp tại cửa khẩu
5. Nhìn về tương lai: Mở rộng nhưng cần kiểm soát kỹ
Việc triển khai vận tải xuyên biên giới sâu nội địa cần được xem như một mô hình thí điểm. Nếu vận hành trơn tru, minh bạch, có thể mở rộng cho nhiều tuyến khác như:
- Côn Minh – Lào Cai – Hà Nội
- Trùng Khánh – Lạng Sơn – Hải Dương
- Quảng Tây – Bắc Giang – Bắc Ninh
Tuy nhiên, cần đảm bảo ba yếu tố:
- Tính bình đẳng: DN Việt cũng được vận chuyển sâu vào Trung Quốc theo chiều ngược lại.
- Tăng cường kiểm tra giám sát điện tử (GPS, camera hành trình, QR code quản lý)
- Thường xuyên rà soát pháp lý, cập nhật phụ lục thông tư để tránh lỗ hổng.
Kết luận
Việc cho phép DN Trung Quốc vận tải xuyên biên giới sâu vào Việt Nam là bước tiến chiến lược trong hợp tác logistics, đồng thời là phép thử về năng lực điều phối quản lý của Việt Nam.
Nếu được kiểm soát tốt, mô hình này sẽ giúp giảm chi phí logistics, cải thiện chuỗi cung ứng và nâng cao khả năng cạnh tranh cho cả hai phía.
Tuy nhiên, để tránh những hệ lụy không mong muốn, doanh nghiệp nội địa, cơ quan quản lý và các nhà quan sát cần theo sát các bước triển khai, kịp thời đề xuất các điều chỉnh chính sách cần thiết trong thực tiễn vận hành.
Nếu bạn là DN logistics hoặc đối tác XNK đang hoạt động tuyến Việt – Trung, hãy liên hệ ngay để được cập nhật các thông tư mới nhất và tư vấn vận hành đúng pháp lý.
HÙNG ANH 86 Logistics – Đồng hành cùng doanh nghiệp trên mọi cung đường chính ngạch.
Nguồn tham khảo: Trang thông tin điện tử Logistics Việt Nam
