Xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Trung Quốc đang ghi nhận tín hiệu phục hồi tích cực, bất chấp hàng loạt rào cản kỹ thuật mới từ phía bạn hàng.
Theo số liệu hải quan, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc trong tháng 8 đạt 678 triệu USD, tăng hơn 40% so với tháng trước và tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 8 tháng, thị trường này nhập khẩu gần 2,8 tỷ USD rau quả Việt, giảm 9,3% so với cùng kỳ năm 2024, nhưng mức sụt giảm đã thu hẹp đáng kể so với giai đoạn đầu năm. Với tỷ trọng gần 60% tổng kim ngạch toàn ngành, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò là thị trường đầu tàu.
Ngay từ đầu năm, khi Trung Quốc áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn, nhiều doanh nghiệp trong nước đã chủ động nâng cấp quy trình từ vùng trồng đến khâu đóng gói. Ông Nguyễn Khắc Huy – Giám đốc Công ty Hoàng Phát Fruit – chia sẻ: “Nửa đầu năm, việc thông quan gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, khi siết chặt tiêu chuẩn bao bì, nâng cao chất lượng trái cây và đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, hàng hóa đã lưu thông thuận lợi hơn.”
Tương tự, bà Ngô Tường Vy – Giám đốc Công ty Chánh Thu – cho biết, từ tháng 7 đến nay, doanh nghiệp đều đặn xuất khẩu 200-300 container sầu riêng mỗi tháng. “Thị trường ngày càng khắt khe, nhưng khi doanh nghiệp chủ động nâng chuẩn chất lượng và đáp ứng quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, xuất khẩu đã ổn định trở lại,” bà nói.
Sự cải thiện này đến sau giai đoạn đầy thử thách nửa đầu năm, khi Trung Quốc siết chặt hàng loạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Các quy định nghiêm ngặt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, chất vàng O và cadimi từng khiến nhiều lô hàng gặp ách tắc. Đặc biệt, từ tháng 7, Trung Quốc áp dụng thêm giới hạn lưu huỳnh dioxit trong trái cây tươi ở mức 50 ppm, gây thêm áp lực cho các nhà xuất khẩu.
Trên thực tế, một số đối thủ trong khu vực đã chịu tác động nặng nề. Báo cáo của Bộ Công Thương cho biết, tháng qua Thái Lan có hàng chục container nhãn bị trả về do nhiễm lưu huỳnh dioxit vượt ngưỡng, khiến giá nhãn tại vườn giảm tới 30%. Trong khi đó, hàng Việt vẫn duy trì thông suốt nhờ kiểm soát tốt chất lượng.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên – Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam – lợi thế lớn của Việt Nam so với Thái Lan là vị trí địa lý gần Trung Quốc, cho phép xuất khẩu nhanh mà không cần sử dụng lưu huỳnh để bảo quản. Cùng với việc đầu tư mạnh vào vùng trồng chuẩn hóa, tăng cường chế biến sâu và siết chặt quy trình kiểm soát, doanh nghiệp Việt đang biến rào cản thành động lực để gia tăng thị phần tại thị trường tỷ dân.
