Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, ngành logistics được xác định là một trong những trụ cột cần chuyển đổi đầu tiên. Tuy nhiên, “xanh hóa” toàn bộ chuỗi vận hành không chỉ là câu chuyện về công nghệ hay cơ sở hạ tầng – mà còn phụ thuộc vào quyết tâm và khả năng thích ứng của doanh nghiệp.
Logistics xanh – chìa khóa nâng cao hiệu quả và cạnh tranh
Logistics xanh không đơn thuần là một xu hướng, mà là đòn bẩy chiến lược giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành, năng lực kết nối và khả năng cạnh tranh toàn cầu. Minh chứng rõ rệt có thể thấy tại trung tâm phân phối DKSH, nơi các giải pháp xanh đã được tích hợp vào hoạt động hàng ngày.
Việt Nam hiện có hơn 40.000 doanh nghiệp logistics, đứng đầu ASEAN về số lượng đơn vị được Cơ quan Hàng hải Hoa Kỳ cấp phép. Theo xếp hạng Agility 2022, Việt Nam nằm trong top 11 trong nhóm 50 thị trường logistics mới nổi toàn cầu.
Tốc độ đô thị hóa, thương mại điện tử và sản xuất phân tán tạo ra nhu cầu logistics đa tầng, linh hoạt và tốc độ cao hơn bao giờ hết. Song song đó, khối lượng phát thải khí nhà kính từ logistics chiếm 11–14% tổng phát thải toàn cầu, theo World Economic Forum. Điều này đặt ngành logistics vào vị trí mắt xích trung tâm trong chiến lược phát triển xanh của các quốc gia.
Chính phủ Việt Nam và lộ trình phát thải
Chính phủ đã công bố lộ trình giảm phát thải, trong đó:
- Đến 2030: Đẩy mạnh sử dụng năng lượng sạch trong giao thông và vận tải.
- Đến 2050: Hệ thống hạ tầng và phương tiện vận tải chuyển đổi hoàn toàn sang điện và năng lượng tái tạo.
Theo đánh giá của các chuyên gia Dự án Thương mại số (USAID), Việt Nam có cơ hội trở thành một trong 5 trung tâm logistics xanh hàng đầu châu Á – Thái Bình Dương, nếu chuyển đổi diễn ra đúng hướng và có sự đồng hành từ khu vực tư nhân.
Logistics xanh tại doanh nghiệp – trường hợp DKSH
Ông Kim Lê Huy, Phó Chủ tịch Ngành Hàng tiêu dùng, Tổng Giám đốc DKSH Việt Nam, chia sẻ: “Logistics xanh không chỉ là xu hướng mà là tương lai tất yếu của chuỗi cung ứng toàn cầu. Bản chất của nó là tổ chức và vận hành chuỗi cung ứng nhằm giảm tối đa tác động tiêu cực tới môi trường.”
Cụ thể, các sáng kiến tại DKSH bao gồm:
- Tối ưu tuyến đường và đội xe để giảm phát thải.
- Chuyển đổi hệ thống chiếu sáng kho sang LED tiết kiệm năng lượng.
- Sử dụng bao bì tái chế và tái sử dụng trong chuỗi cung ứng dược phẩm.
- Vận hành trung tâm phân phối theo tiêu chuẩn ISO 14001 về quản lý môi trường.
- Số hóa quy trình vận hành để minh bạch lượng phát thải và cung cấp dữ liệu ESG cho khách hàng.
Những hành động này minh chứng rằng trung hòa carbon không chỉ là lý thuyết, mà có thể được biến thành thực tiễn vận hành hàng ngày, đồng thời tạo ra lợi ích kinh tế và nâng cao vị thế doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.
Thách thức và cơ hội
Mặc dù logistics xanh mang lại nhiều lợi ích, nhưng SMEs vẫn gặp khó khăn về tài chính, nhân lực và thời gian triển khai. Do đó, câu hỏi quan trọng không còn là “có nên chuyển đổi hay không”, mà là “làm thế nào để chuyển đổi hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế”.
Các bài học quốc tế cho thấy, chuyển đổi từng bước, có chiến lược rõ ràng và sự đồng hành từ đối tác giàu kinh nghiệm sẽ giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản và đạt mục tiêu bền vững.
Kết luận
Logistics xanh không thể thực hiện từ một phía. Trong khi nhà nước tạo định hướng và đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp là mắt xích biến các mục tiêu thành hành động cụ thể – từ mỗi đơn hàng, mỗi tuyến đường, mỗi kho vận.
Nếu mọi mắt xích trong chuỗi cùng vận hành xanh, Việt Nam không chỉ đạt được các mục tiêu khí hậu đã cam kết mà còn có thể trở thành hình mẫu logistics xanh khu vực, nơi tăng trưởng đi kèm với bền vững, và môi trường trở thành lợi thế cạnh tranh thay vì chi phí phải trả.
