Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động khó lường, hàng hóa xuất khẩu Việt Nam đang phải đối mặt với nguy cơ gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại từ nhiều thị trường.
Điều tra phòng vệ ngày càng khắt khe
Theo Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), đến nay đã có 293 vụ việc điều tra đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam từ 25 thị trường. Chỉ trong 8 tháng năm 2025, đã phát sinh 16 vụ việc mới từ 10 thị trường – cao hơn cùng kỳ 2024.
Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển chính sách bảo hộ của các quốc gia nhập khẩu, đồng thời quá trình điều tra ngày càng chặt chẽ, khắt khe hơn với yêu cầu cung cấp thông tin phức tạp, thời gian ngắn hơn và mức thuế áp dụng có thể cao hơn trước.
Tác động tới hàng xuất khẩu Việt Nam
- Làm chậm đà tăng trưởng xuất khẩu.
- Gây nguy cơ mất thị trường vào tay đối thủ cạnh tranh.
- Giảm hiệu quả từ các hiệp định thương mại tự do (FTA).
- Tạo áp lực lớn về chi phí và nguồn lực cho doanh nghiệp trong quá trình ứng phó.
Biện pháp ứng phó
Trước tình hình này, Cục Phòng vệ thương mại đã triển khai nhiều giải pháp:
- Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm đối với hơn 300 mặt hàng có nguy cơ cao.
- Hướng dẫn doanh nghiệp tham gia tích cực vào quá trình điều tra, đảm bảo dữ liệu minh bạch để giảm rủi ro.
- Sẵn sàng sử dụng cơ chế WTO trong trường hợp phát hiện vi phạm.
- Ban hành Nghị định 86/2025/NĐ-CP – khung pháp lý mới, giúp doanh nghiệp có công cụ pháp lý vững chắc hơn so với Nghị định 10/2018/NĐ-CP.
Khuyến nghị cho doanh nghiệp
- Đánh giá sớm rủi ro phòng vệ thương mại cho từng mặt hàng xuất khẩu.
- Nắm rõ các quy định chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nhập khẩu.
- Chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi xảy ra vụ việc.
- Tăng hàm lượng giá trị gia tăng, hạn chế phụ thuộc gia công để tránh rủi ro “chống lẩn tránh thuế”.
Nguồn: Báo Công Thương
